نویسنده: محمد هنرمند 
طلا جزو دارایی های محبوب برای سرمایه گذاری است که حجم عظیمی از معاملات جهانی را در بر می گیرد.
افرادی که تازه کار هستند در زمان خرید و فروش طلا، فقط قیمت لحظه ای آن را در نظر می گیرند و به هزینه های پنهان توجهی نمی کنند.
اسپرد طلا یکی از مهم ترین هزینه های پنهان طلا است که از اختلاف قیمت خرید و فروش طلا بدست می آید و در سود و زیان معامله مستقیما نقش دارد.
اسپرد طلا به فاصله میان قیمت بید (Bid) و Ask در بازار طلا گفته می شود و جزو هزینه نهان معامله است. عواملی چون نقدشوندگی بازار، میزان معاملات، شرایط بازار بین المللی، حباب سکه در بازار داخلی و نوسانات بازار بر روی این اختلاف اثر می گذارند.
هنگام انجام معاملات آنلاین طلا، باید به اسپرد طلا در کنار کارمزد معاملات توجه شود زیرا باعث افزایش هزینه واقعی معاملات می شود. معاملات در بازار های جهانی نیز با توجه به واحد لات ( Lot ) صورت می گیرد و اسپرد به صورت بسیار محسوس بر نتیجه نهایی این معاملات اثر می گذارد.
در این مقاله از نیک شمش سعی کرده ایم که شما را با مفهوم اسپرد طلا، چگونگی محاسبه آن، عوامل تاثیرگذار بر روی اسپرد و کاربردی که در تصمیم گیری های معاملاتی دارد بیشتر آشنا کنیم که فقط برای شما جنبه آموزشی دارد. با ما تا انتها همراه
شوید.
اگر می خواهید در بازار طلا سرمایه گذاری کنید می توانید از برند نیک شمش، طلای آبشده و شمش شرکتی خریداری کنید که مجوز معتبر اتحادیه داشته و طلایی همراه با فاکتور رسمی سربرگدار ارائه می دهد . با خرید طلای آبشده از نیک شمش می توانید طلایی با کارمزد کم و بدون اجرت ساخت خریداری کنید، که گزینه ای خوب جهت سرمایه گذاری است.
اسپرد طلا به زبان ساده چیست؟
اسپرد طلا (Gold Spread) اختلاف قیمت خرید و فروش طلا در زمانی مشخص است. شما هنگام خرید طلا مبلغی بیشتر از قیمت فروش آن در همان لحظه را پرداخت می کنید، به این فاصله قیمتی اسپرد می گویند که هنگام معامله باید مورد توجه قرار بگیرد. در داخل بازار های مالی برای طلا دو قیمت بید و Ask وجود دارد. Ask نرخ پرداختی توسط خریدار برای خرید طلا است و Bid نرخ فروش طلا توسط فروشنده است. به تفاوت این دو قیمت اسپرد می گویند.
معاملهگران زیادی اسپرد را هزینه نهان معامله می دانند زیرا در دل قیمت ها واقع شده و در نگاه اول معمولا قابل مشاهده نیست. برای اینکه سود و زیان واقعی معاملات را بدست آوردید باید به این هزینه نهان توجه کنید و آن را در نظر بگیرید.
عوامل مختلفی بر روی مقدار اسپرد طلا اثر می گذارد که مهم ترین آنها نقدشوندگی بازار است. هر چه تعداد خریداران و فروشندگان بیشتر شود حجم معاملات نیز بالاتر می رود و میزان اسپرد کاهش پیدا می کند و برعکس با کاهش حجم معاملات اختلاف قیمت خرید و فروش بیشتر می شود.
بکی دیگر از عوامل تاثیرگذار بر قیمت اسپرد نوسان بازار طلا است. هر چه قیمت طلا با سرعت زیاد تغییر کند و اخبار اقتصادی سیاسی منتشر شود، معاملهگران با افزایش اسپرد سعی در جبران ریسک خود دارند.
حباب سکه نیز از عوامل تاثیرگذار بر قیمت اسپرد است که باعث تشدید آن می گردد. زمانی که معاملات طلا به صورت آنلاین انجام می گیرد در کنار هزینه اسپرد، کارمزد معاملات آنلاین نیز باید پرداخت گردد و هر دوی این هزینه ها باید بعنوان هزینه خرید و فروش در نظر گرفته شود.
حجم معاملات در بازار بین المللی طلا بر اساس واحد لات ( Lot ) اندازه گیری می شود، به صورتی که با افزایش حجم معاملات، کوچکترین تغییرات در اسپرد بر روی سود و زیان نهایی معامله تاثیر زیادی می گذارد.
در شرایط پر نوسان بین قیمت درخواستی و قیمت اجرایی تفاوتی ایجاد می شود که به آن اسلیپیج (Slippage) می گویند. اسلیپیج باعث انجام معاملات با قیمتی متفاوت از قیمت مورد انتظار می شود.
به طور کلی اسپرد شاخصی مهم در بازار طلا است که بر هزینه انجام معاملات، سود و مدیریت ریسک اثر گذاشته و باید پیش از ورود به بازار طلا مورد بررسی قرار بگیرد.
چرا اسپرد در معاملات طلا وجود دارد؟
اسپرد قسمتی از ساختار بازار های مالی است که از اختلاف قیمت خرید و فروش طلا بدست می آید و در پوشش ریسک و هزینه ها به فعالان بازار کمک می کند. اسپرد نوعی هزینه نهان معامله است که قسمتی از درآمد کارگزاران را تشکیل می دهد و باعث جبران ریسک های بازار و هزینه های عملیاتی می گردد.
دلایل وجود اسپرد در معاملات طلا عبارتند از:
جبران ریسک فروشنده
فروشندگان همیشه با نوسانات قیمت روبرو هستند به صورتی که ممکن است به محض خرید طلا، قیمت جهانی آن کاهش پیدا کند. با وجود اسپرد این ریسک جبران می شود.
تامین نقد شوندگی بازار
زمانی که خریدار و فروشنده ای نباشد، معامله ای هم انجام نمی شود. فروشندگان با اعلام قیمت خرید و فروش باعث حفظ نقدشوندگی بازار شده و در مقابل این خدمت، اسپرد دریافت می کنند.
تامین هزینه عملیاتی
فروشندگان در بازار طلا هزینه هایی چون بیمه و امنیت، اجاره و نگهداری واحد صنفی، حمل و نقل و نگهداری طلا و حقوق کارمندان را پرداخت می کنند که قسمتی از این هزینه ها از طریق اسپرد تامین می گردد.
احتمال اسلیپیج
زمانی که بازار پر نوسان باشد فروش با قیمتی متفاوت از قیمت مورد انتظار انجام می گیرد و جبران این ریسک با در نظر گرفتن اسپرد بیشتر است.
تاثیر نوسانات
افزایش نوسانات قیمت طلا باعث افزایش ریسک معاملات شده که برای جبران این ریسک و محافظت، افزایش اسپرد توسط فروشندگان انجام می شود. پس زمانی که خبر های سیاسی و اقتصادی زیاد باشد اسپرد طلا هم با افزایش مواجه است.
تفاوت عرضه و تقاضا
با افزایش تقاضای خرید و فروش طلا فاصله میان قیمت خرید و فروش نیز بیشتر می شود.
روش محاسبه اسپرد
در بازار طلا اسپرد را به دو شکل عددی و درصدی محاسبه می کنند. فرایند محاسبه اسپرد در عمل و به صورت گام به گام به شرح زیر است:
گام ۱:
مشخص شدن قیمت Bid و Ask در بازار طلا با توجه به پلتفرم های معاملاتی و صرافی ها
گام ۲:
بدست اوردن اختلاف قیمت میان قیمت خرید و فروش طلا
گام ۳:
تبدیل اسپرد به درصد برای انجام مقایسه بین بازار ها
گام ۴:
با بالا رفتن نوسانات بازار و کاهش نقدشوندگی اسپرد بیشتر می شود.
فرمول محاسبه اسپرد به تومان عبارت است از:
اسپرد = قیمت Ask – قیمت Bid
یعنی حاصل اختلاف قیمت خرید و فروش طلا
مثال:
اگر قیمت خرید طلا (Bid)، ۳۰۰۰۰۰۰ تومان و قیمت فروش ( Ask ) ۳۱۰۰۰۰۰ تومان باشد، اسپرد به طریق زیر بدست می آید:
۳۱۰۰۰۰۰ – ۳۰۰۰۰۰۰ = ۱۰۰۰۰۰
۱۰۰۰۰۰ هزینه واقعی ورود و خروج از معامله و هزینه نهان است.
فرمول محاسبه اسپرد به درصد عبارت است از:
اسپرد درصدی = ( Bid – Ask ) ÷ Ask ×100
طبق مثال فوق اسپرد درصدی بقرار زیر محاسبه میشود:
( 100000 ÷ 3100000 ) × 100 = 3.22
انواع اسپرد در بازار های مختلف طلا
با توجه به نوع بازار، ابزار های معاملاتی و مقدار نقدشوندگی، اسپرد مشخص می شود و نوع ثابتی ندارد. با دانستن انواع اسپرد می توانید از مقدار واقعی هزینه ورود و خروج آگاه شوید. انواع اسپرد در بازار های مختلف عبارت است از:
اسپرد ثابت
اسپرد ثابت از اختلاف قیمت خرید و فروش بدست آمده و همیشه مقدار ثابتی دارد. این نوع اسپرد دیده شده در برخی پلتفرم های آنلاین است و در معاملات قابل پیش بینی می باشد.
اسپرد شناور
اسپرد شناور با شرایطی که در بازار وجود دارد تغییر می کند، با نوسانات افزایش و در زمان آرامش کاهش پیدا می کند.
اسپرد بازار فیزیکی
اسپرد بازار فیزیکی به خرید و فروش طلای واقعی مربوط می شود و اجرت ساخت، سود فروشنده و مالیات و کارمزد را در بر می گیرد.
اسپرد طلای آبشده
اسپرد طلای آبشده از طلای زینتی کمتر است اما با ریسک عیار و انگ روبرو می باشد.
اسپرد سکه
به دلیل حباب سکه اختلاف بین قیمت خرید و فروش زیاد بوده و به عرضه و تقاضای داخلی وابسته است. نوسانی که سکه دارد نسبت به طلای خام بیشتر می باشد.
اسپرد عمده فروش
اسپرد در بازار عمده فروشان نسبت به بازار خرده فروشان کمتر است زیرا حجم معاملات بالا بوده و با اختلاف قیمت کمتر روبرو است.
اسپرد بازار آنلاین
در بازار های معاملاتی طلای آنلاین، از آنجا که طلای فیزیکی جابجا نمی شود اسپرد فقط عددی مجازی است و ممکن است خیلی سریع تغییر نماید.
بطور کلی اسپرد در بازار های فیزیکی بالا، در بازار سکه نوسانی، در داخل بازار آنلاین لحظه ای و شناور و در بازار های عمده اسپرد کم و رقابتی می باشد.
چه عواملی باعث افزایش یا کاهش اسپرد میشود؟
اسپرد طلا ( اختلاف قیمت خرید و فروش ) عدد ثابتی نیست و مداوم تحت تاثیر قرار می گیرد. این عدد گاهی اوقات کاهش داشته و باعث انجام معاملات با هزینه پایین می شود و گاهی اوقات افزایش یافته و باعث معاملات با هزینه بالا می گردد. عواملی که در افزایش یا کاهش اسپرد تاثیر می گذارند عبارتند از:
نوسانات بازار
نوسانات بازار بر روی اسپرد تاثیر مستقیم می گذارد. با تغییر سریع قیمت ها، ریسک معاملات بالا رفته و فاصله میان قیمت بید و Ask در داخل بازار طلا افزایش پیدا می کند.
حباب سکه و شرایط بازار داخلی
حباب سکه یکی دیگر از عوامل تاثیر گذار در اسپرد است که با افزایش قیمت سکه نسبت به ارزش ذاتی آن، اسپرد افزایش می یابد.
حجم معاملات
هر چه معاملات بیشتر باشد و تعداد سفارشات خرید و فروش افزایش یابد، رقابت بیشتر و اسپرد کاهش پیدا می کند.
نقدشوندگی بازار
نقدشوندگی از مهم ترین عوامل تعیین کننده اسپرد است. با افزایش خریداران و فروشندگان حجم معاملات بیشتر شده و هر چه معاملات راحت تر انجام شود اسپرد کاهش پیدا می کند و برعکس هر چه معاملات در بازار کمتر باشد اسپرد افزایش می یابد.
کارمزد و سیاست ها
تامین قسمتی از درامد توسط اسپرد و دریافت کارمزد در کنار اسپرد سیاست های قیمت گذاری هستند که در افزایش و کاهش اسپرد تاثیر می گذارند.
اسلیپیج و شرایط اجرای سفارش
زمانی که نوسانات بازار زیاد است و میان قیمت درخواستی و اجرایی تفاوت زیادی وجود دارد اسلیپیج رخ می دهد که باعث افزایش اسپرد می گردد.
تفاوت اسپرد با کارمزد و حباب چیست؟
اکثر افرادی که معامله طلا انجام می دهند اسپرد، کارمزد و حباب را با یکدیگر اشتباه می گیرند. هر کدام از اینها مفهوم خاص خود را داشته که با شناخت مفاهیم آنها متوجه تفاوت میانشان نیز می شوید.
اسپرد اختلاف قیمت خرید و فروش یک دارایی و نوعی هزینه نهان معامله است که مستقیما از حساب معامله گر کسر نمی شود. عواملی چون نقدشوندگی، حجم معاملات و نوسانات بازار در میزان اسپرد تاثیرگذار است.
کارمزد به مبلغی می گویند که در مقابل خدمات از معامله گر دریافت می شود و هزینه ای شفاف است که به صورت درصدی یا مبلغ ثابت محاسبه می شود.
حباب هم فاصله بین قیمت واقعی و ارزش ذاتی یک دارایی است که بیشتر در بازار سکه دیده می شود، مثلا ارزش ذاتی سکه ۱۰ میلیون اما قیمت آن در بازار ۱۱ میلیون است، در اینجا ۱ میلیون حباب سکه است.
پس طبق تعریف هایی که بیان شد اسپرد هزینه نهان، کارمزد هزینه شفاف و حباب الزاما هزینه معامله نیست. عوامل موثر بر اسپرد، نقدشوندگی، نوسانات و حجم معاملات، عوامل موثر بر کارمزد، سیاست کارگذار و پلتفرم و عوامل تاثیرگذار بر روی حباب، عرضه و تقاضا و شرایط اقتصادی می باشد.
ریسک های نادیده گرفتن اسپرد
معمولا سرمایه گذاران خرد در زمان خرید و فروش طلا قیمت لحظه ای طلا را در نظر می گیرند و به اسپرد توجهی نمی کنند، در صورتی که اسپرد از مهم ترین هزینه های معامله است. ریسک های نادیده گرفتن اسپرد عبارتند از:
محاسبه اشتباه سود واقعی
سرمایه گذاران تازه کار هزینه نهان معامله را در نظر نگرفته و تنها به تفاوت قیمت خرید و فروش آینده توجه می کنند. در زمان معامله محدوده زیان به اندازه اسپرد است که با افزایش قیمت، اول باید این فاصله جبران گردد.
افزایش هزینه معاملات پرتعداد
هر چه تعداد دفعات خرید و فروش سرمایه گذاران بیشتر شود معاملات آنها بیشتر تحت تاثیر اسپرد قرار می گیرد. پس انجام معاملات متعدد با اسپرد بالا همراه است و سود نهایی را کاهش می دهد.
تاثیر منفی حباب سکه
حباب سکه فاصله بین قیمت خرید و فروش را بیشتر می کند. سرمایه گذاران با خرید سکه علاوه بر ریسک تغییر قیمت سکه، بخشی از سرمایه خود را بخاطر افزایش اسپرد از دست می دهند.
کاهش سود در معاملات کوتاه مدت
بخشی از سود احتمالی معاملات کوتاه مدت به اسپرد تعلق می گیرد.
افزایش ریسک در شرایط نوسانی
با افزایش نوسان بازار طلا، اسپرد افزایش می یابد پس باید هنگام ورود به بازار این موضوع را در نظر بگیرید تا با هزینه ای خارج از انتظارتان روبرو نشوید.
کم توجهی به هزینه واقعی معامله
هنگام انجام معاملات نباید تنها کارمزد معاملات آنلاین را مورد توجه قرار دهید، اسپرد نیز قسمتی از هزینه معامله است و بر نتیجه معامله تاثیرگذار است.
افزایش زیان در معاملات حجیم
در بازار بین المللی معاملات را بر اساس لات انجام می دهند از این رو با افزایش جزئی اسپرد هزینه معامله به میزان قابل توجهی افزایش پیدا می کند. اثر مالی اسپرد با بزرگ شدن معاملات بیشتر می شود.
مواجهه با اسلیپیج
اگر بازار پر نوسان باشد ریسک وقوع اسلیپیج بیشتر می شود، اگر اسپرد در این مواقع نادیده گرفته شود هزینه نهایی معامله افزایش پیدا می کند.
سوالات متداول
آیا اسپرد در طلای آبشده هم وجود دارد؟
بله طلای آبشده نیز دارای اسپرد است یعنی میان قیمت خرید و فروش آن اختلاف وجود دارد.
بهترین زمان برای معامله با کمترین اسپرد کی است؟
اسپرد در ساعات مختلف شبانه روز تغییر می کند و همواره ثابت نیست، از این رو اگر می خواهید کمترین اسپرد را داشته باشید باید زمانی معامله را انجام دهید که حجم معاملات بالا است و نقدشوندگی بازار وضعیت خوبی دارد.
آیا پلتفرم با اسپرد صفر واقعی است؟
این روز ها پلتفرم هایی هستند که معاملات با اسپرد صفر را تبلیغ می کنند یعنی بابت معامله اختلاف قیمت خرید و فروش پرداخت نمی شود، (البته این موضوع باید به صورت دقیق تحت بررسی قرار بگیرد).
اسپرد صفر ممکن است ناشی از فاصله کم قیمت خرید و فروش در برخی معاملات باشد اما معنای آن معامله رایگان نیست و هزینه اسپرد صفر در قالب کارمزد یا دیگر هزینه های اجرایی دریافت می گردد.
منبع: investopedia
