نویسنده: محمد هنرمند 
سرمایه گذاری در طلا جزو مطمئن ترین روش هایی است که از طریق آن می توان باعث ذخیره ارزش و حفظ قدرت خرید در برابر تورم، رکود و نوسان بازار شد. اکثر سرمایهگذارانی که وارد این بازار می شوند با این سوال که سرمایهگذاری در طلای آبشده بهتر است یا طلای دست دوم، مواجه می شوند. این دو از نظر نقدشوندگی، ارزش ذاتی، میزان ریسک، سود سرمایه و هزینه های جانبی با یکدیگر تفاوت دارند اما هر دو در مقایسه با طلای نو، از هزینه کمتری برخوردار هستند.
طلای آبشده با حذف اجرت ساخت و قیمتی نزدیک به ارزش واقعی و قیمت اونس طلا، گزینه ای مناسب برای سرمایهگذاری محسوب می شود. طلای دست دوم هم از اجرت پایین برخوردار است یا حتی گاهی اوقات بدون اجرت عرضه می شود و دارای خرید و فروش گسترده در بازار ثانویه می باشد.
عامل هایی چون مالیات بر ارزش افزوده، حباب قیمتی، اصالت کالا، عیارسنجی و فرایند آبشویی یا تصفیه طلا، باعث می شوند مقدار بازدهی سرمایه تحت تاثیر قرار بگیرد. از این رو انتخاب بهترین گزینه جهت سرمایهگذاری به مقدار سرمایه، هدف سرمایهگذاری و میزان ریسک پذیری شخص بستگی دارد.
در این مقاله ما سعی کردهایم طلای آبشده و طلای دست دوم را از جنبه های مختلف با یکدیگر مقایسه کنیم تا شما بتوانید با بررسی آن در رابطه با سرمایهگذاری خود بهترین تصمیم گیری را انجام دهید.
طلای آبشده و دست دوم دقیقاً به چه معنا هستند؟
طلای آبشده و دست دوم جزو گزینه های محبوبی هستند که جهت سرمایهگذاری مورد استفاده قرار می گیرند، ولی هر دوی آنها از نظر چگونگی تولید، منشا، ارزش گذاری و ریسک خرید با همدیگر تفاوت هایی دارند که با آگاهی از این تفاوت ها می توان در رابطه با خرید آنها بهتر تصمیم گیری کرد.
طلای آبشده
طلای آب شده طلایی است که از ذوب مصنوعات شکسته و مستعمل، معیوب و ضایعات طلا حاصل می شود. بعد از جمع آوری کردن این نوع مصنوعات، طلا وارد مرحله آبشویی یا تصفیه می شود تا ناخالصی آن جدا شده و خلوص آن مشخص گردد. سپس فلز مذاب شده را در قالب های مخصوص ریخته تا به قطعاتی تبدیل شوند که بعدا در ساخت زیورآلات، مصنوعات طلا و شمش های طلا از آنها استفاده شود.
طلای آبشده بر خلاف طلای نو دارای اجرت ساخت نیست از این رو قیمت آن به ارزش ذاتی که دارد بسیار نزدیک است و گزینه ای مناسب برای حفظ سرمایه محسوب می شود. عیار سنجی طلای آبشده مهمترین مرحله از خرید آن است که در داخل آزمایشگاه ریگیری میزان خلوص طلا مشخص می شود. با انجام این عیارسنجی خریدار از خلوص طلا مطمئن شده و ریسک خرید طلایی با عیار پایین به حداقل می رسد.
قیمت طلای آبشده به صورت مستقیم از قیمت اونس طلا، نرخ ارز و شرایط عرضه و تقاضا تاثیر گرفته و در مقایسه با دیگر مصنوعات طلا از حباب قیمتی کمتری برخوردار است. به خاطر همین ویژگی است که سرمایهگذاران زیادی آن را گزینهای مناسب برای ذخیره ارزش و کسب سود انتخاب می کنند.
طلای دست دوم
طلای دست دوم زیورآلاتی است که توسط شخص دیگری خریداری شده و مورد استفاده قرار گرفته، سپس مجدداً به فروش رسیده و وارد بازار ثانویه شده است. این نوع طلا به صورت انگشتر، دستبند، گردنبند، النگو و… وجود دارد و بعد از اینکه توسط مالک قبلی به فروش رسیده است، به وسیله طلا فروش دوباره به خریدار عرضه می گردد.
طلای دست دوم اجرت ساخت بسیار پایینی دارد و گاهی اوقات نیز حتی بدون اجرت عرضه می شود، به همین دلیل خریدار بابت آن هزینهای نزدیک به ارزش ذاتی طلا را پرداخت می کند. گاهی اوقات فروشنده این نوع طلا بابت آن مبلغی را به عنوان سود دریافت می نماید.
طلای دست دوم برخلاف طلای آبشده شکل و ظاهر خود را حفظ کرده و چنانچه خریدار دوست داشته باشد می تواند از آن استفاده کند، در واقع می تواند در کنار سرمایهگذاری برای استفاده شخصی نیز به کار گرفته شود. در زمان خرید طلای دست دوم باید مواردی چون اصالت کالا، سلامت قفل ها و اتصالات، میزان سایش، عیار، احتمال وجود حباب قیمتی و شرایط خرید و فروش را مورد توجه قرار داد، حتی گاهی اوقات باید به گزینه ای چون مالیات بر ارزش افزوده و سود فروشنده نیز توجه نمود.
طلای دست دوم در بازار ایران نقد شوندگی آسانتری دارد و خیلی راحت معامله می شود. قیمت خرید مجدد این نوع کالا بستگی به وضعیت ظاهری قطعه طلا، سیاست فروشنده و نوسان بازار دارد. پس اگر قصد خرید طلای دست دوم را دارید باید اول به میزان سرمایه، هدف خود از سرمایهگذاری و مدت زمان نگهداری طلا توجه کنید و با در نظر گرفتن اینها در مورد خرید خود تصمیم گیری نمایید.
مقایسه کیفیت ذاتی: آیا طلای دست دوم کیفیت کمتری دارد؟
این باور غلط در میان مردم وجود دارد که طلای دست دوم از نظر کیفیت در مقایسه با طلای نو و آبشده، ضعیف تر است. اگر منظور از کیفیت، خلوص طلا و ارزش ذاتی طلا است، این باور کاملا اشتباه می باشد زیرا طلا فلزی است که در صورت استفاده معمولی کیفیت شیمیایی خود را از دست نمی دهد.
طلای دست دوم به طلایی گفته می شود که قبلاً به عنوان زیورآلات توسط شخص دیگری استفاده شده و دوباره به فروش رسیده است. با استفاده روزمره از این نوع، طلا ممکن است که از لحاظ ظاهری دچار خط و خش، کدری و فرسودگی شده باشد اما ماهیت فلزی آن هیچگونه تغییری نمی کند. یعنی خرید یک قطعه طلای دست دوم ۱۸ عیار، همان عیار طلای نو را دارد. در واقع کاهش ارزش ظاهری آن به کاهش ارزش ذاتی آن هیچ ارتباطی ندارد.
طلای آبشده از ذوب زیورآلات شکسته و قدیمی و ضایعات طلا بدست می آید که بعد از ذوب شدن، به فرایند آبشویی و تصفیه وارد شده و ناخالصی آن جدا می گردد. در واحد های استاندارد پالایش، طلا به خلوص ۹۹.۹۹ درصد یا ۲۴ عیار می رسد، یعنی تمام ناخالصی ها جدا شده و خلوصی چون طلای استخراج شده از معادن را دارد. بعد از جدا شدن ناخالصی ها برای تبدیل طلا به طلای ۱۸ عیار، فلزات دیگر به آن اضافه می شود تا برای ساخت مصنوعات و زیورآلات طلا مورد استفاده قرار گیرد.
تفاوت واقعی در کجاست؟
تفاوت اصلی میان طلای آبشده و طلای دست دوم در کیفیت فلز طلا نیست بلکه تفاوت در مرحله قبل از تصفیه و نحوه انجام معامله می باشد.
قبل از اینکه عیارسنجی طلای آبشده و فرایند تصفیه انجام شود ممکن است طلا دارای ناخالصیهایی باشد که هنوز به صورت دقیق مشخص نشده است به همین دلیل باید حتماً طلای آبشده را از مراکز معتبر و همراه با تاییدیه عیار خریداری کنید. در مقابل طلای آبشده، طلای دست دوم از عیاری مشخص که به صورت حک شده روی قطعه وجود دارد برخوردار است و با وجود اصالت کالا، خریدار از میزان خلوص آن اطمینان می یابد.
پس این باور که طلای دست دوم از کیفیت پایینتری برخوردار است از نظر علمی اشتباه است. اگر دو قطعه عیار یکسانی داشته باشد ارزش ذاتی آنها و مقدار طلایی که دارند با یکدیگر برابر است. همچنین طلایی که تحت آبشویی و تصفیه قرار گرفته است به خلوص ۹۹.۹ درصدی رسیده که نه تنها کیفیتی که دارد را از دست نمی دهد بلکه خلوص آن نیز افزایش می یابد. به همین دلیل توصیه می شود پیش از اینکه در رابطه با خرید طلای دست دوم و آبشده تصمیم گیری کنید عواملی چون اصالت طلا، عیار، نقدشوندگی و اعتبار فروشنده را مورد توجه قرار دهید.
تحلیل هزینه ها: از میان طلای آبشده و دست دوم کدام گزینه بصرفه تر است؟
یکی از مهمترین معیارهایی که هنگام خرید طلای آبشده و دست دوم باید مورد توجه قرار دهید هزینه نهایی خرید می باشد. هر دوی اینها در مقایسه با طلای نو گزینهای مقرون به صرفه جهت سرمایهگذاری هستند، اما قیمت گذاری آنها با یکدیگر متفاوت است که بر روی سود سرمایه تاثیر می گذارد.
طلای آبشده چون از ذوب، آبشویی یا تصفیه مصنوعات به دست میآید اجرت ساخت ندارد به همین دلیل قیمت آن به ارزش ذاتی طلا بسیار نزدیک است و بخش بیشتری از پول سرمایهگذار صرف خرید طلای واقعی می شود. البته باید بگوییم که طلای آبشده کاملاً بدون هزینه هم نیست و ممکن است شامل هزینه هایی چون کارمزد، عیار سنجی، سود فروشنده و مالیات بر ارزش افزوده ( با توجه به شرایط و قوانین ) باشد. پس شما پیش از خرید این نوع طلا حتماً جزئیات قیمت آن را از فروشنده استعلام بگیرید.
قیمت طلای دست دوم با توجه به وزن طلا، عیار و قیمت روز طلا مشخص می شود. چون طلای دست دوم قبلاً استفاده شده است در نتیجه اجرت ساخت ندارد یا اگر اجرتی به آن تعلق بگیرد مبلغ آن بسیار ناچیز است. اما باز هم قیمت نهایی این طلا برابر با ارزش ذاتی آن نیست زیرا بابت آن باید به فروشنده سود یا هزینه خدمات نیز پرداخت کنید. حتی گاهی از اوقات قطعه طلای مورد نظر به خاطر داشتن برند خاص ممکن است در مقایسه با دیگر طلا ها از حباب قیمتی برخوردار باشد. پس هنگامی که می خواهید طلای دست دوم را خریداری کنید قیمت پیشنهادی را با قیمت روز مقایسه کرده تا از پرداخت هزینه های اضافه جلوگیری کنید.
مثال:
وزن طلا ۴ گرم
قیمت هر گرم ۷ میلیون تومان
ارزش طلا ۲۸ میلیون
کارمزد و هزینه معامله ۵۰۰ هزار تومان
پس قیمت نهایی طلای آبشده برابر است با:
۲۸،۵۰۰،۰۰۰ تومان
حالا اگر اجرت ساخت صفر و سود فروشنده ۱ میلیون باشد،
قیمت نهایی طلای دست دوم برابر است با:
۲۹،۰۰۰،۰۰۰ تومان
اختلاف قیمتی در این معامله معادل ۵۰۰،۰۰۰ تومان است اما در معاملات واقعی این اختلاف قیمت تحت تاثیر نوسان بازار، حباب قیمتی و سیاست فروشنده قرار دارد.
پس اگر شما فقط می خواهید که سرمایهگذاری و ذخیره ارزش را داشته باشید بهتر است به سراغ طلای آبشده بروید که قیمتی نزدیک به ارزش ذاتی خود دارد اما اگر در کنار سرمایهگذاری قصد استفاده از زیورآلات را دارید، طلای دست دوم را خریداری کنید زیرا در کنار پرداخت هزینه، از زیورآلات استفاده شخصی کردهاید و اینکه از نقدشوندگی در بازار ثانویه این نوع طلا بهره برده اید.
نقدشوندگی و بازار فروش: از میان طلای آبشده و دست دوم کدامیک راحت تر فروخته می شود؟
نقدشوندگی یکی از معیار های اصلی سرمایهگذاری در بازار طلا است. منظور از نقدشوندگی این است که در کمترین زمان بتوان دارایی خود را با کمترین کاهش قیمت، به پول نقد تبدیل کرد. هرچه یک دارایی از نقدشوندگی بیشتری برخوردار باشد ریسک سرمایه گذاری کمتری نیز دارد. نقدشوندگی طلای آبشده و دست دوم بالا است اما نحوه خرید و فروش آنها با یکدیگر متفاوت می باشد.
مبنای قیمت طلای آبشده وزن قطعه، عیار آن و قیمت روز طلا است. اگر این نوع طلا را همراه با فاکتور رسمی، کد ریگیری و عیارسنجی دریافت کنید خیلی راحت می توانید آن را در داخل بازار به فروش برسانید. طلای آبشده قیمتی نزدیک به قیمت ذاتی داشته و حباب قیمتی آن بسیار کم است، به همین دلیل است که خریداران حرفهای ترجیح می دهند که جهت سرمایهگذاری، این نوع طلا را خریداری کنند. قیمت طلای آبشده وابسته به قیمت اونس جهانی و نرخ ارز است.
فروختن طلای آبشده خریداری شده از فروشنده نامعتبر، بدون فاکتور و کد ریگیری، با مشکلاتی همراه است، به صورتی که ممکن است فروشنده برای بررسی عیار آن، قطعه طلا را به آزمایشگاه عیارسنجی منتقل کند و این خود باعث افزایش زمان فروش طلا می شود.
طلای دست دوم جزو آن دسته طلا ها است که در بازار ثانویه خریداران زیادی دارد و اکثر طلا فروشی ها آنها را خریداری می نمایند. در زمان خرید مجدد طلای آبشده توسط فروشنده این نوع طلا از لحاظ ظاهری، مدل و مقدار تقاضایی که دارد مورد بررسی قرار می گیرد، به همین دلیل ممکن است گاهی ارزش خرید مجدد آنها کمتر از آن چیزی باشد که فروشنده مد نظر دارد.
برخی خریداران طلای دست دوم ممکن است با توجه به قدیمی بودن زیورآلات تنها بهای طلا طبق وزنی که دارد را به فروشنده پرداخت کنند و به طراحی آن توجهی نکند.
حال این سوال پیش می آید که آیا فروشنده ها برای طلای آبشده ارزش بیشتری قائل هستند یا خیر؟ در اینجا باید بگوییم بله طلای آبشده از نظر فروشندگان ارزش بالایی دارد اما به یک شرط، به شرطی که قطعه طلای آبشده همراه با فاکتور رسمی، کد ریگیری و تاییدیه عیار باشد. در این مواقع فروشنده و خریدار با خیالی راحت از خلوص طلا، معامله را انجام می دهند به صورتی که اختلاف قیمتی میان قیمت خرید و فروش این طلا کم می باشد.
در مقابل طلای آب شده، طلای دست دوم نیز اگر فاکتور رسمی و عیار مشخص داشته باشد به راحتی مورد معامله قرار می گیرد، اما ممکن است وضعیت ظاهری آن و سیاست هر طلا فروش باعث پیشنهاد قیمت متفاوتی برای این نوع طلا شوند.
پس طبق آنچه که بیان شد از لحاظ نقد شوندگی، اگر هدف سرمایهگذاری باشد طلای آبشده معتبر بهتر است که قیمتی نزدیک به ارزش ذاتی طلا دارد و به مدل محصول و ظاهری که دارد وابسته نیست. در مقابل طلای آبشده، طلای دست دوم نیز به راحتی معامله می شود اما عواملی چون طراحی، سلامت ظاهری و سیاست خریدار بر روی قیمت آن تاثیر می گذارند. اگر در کنار سرمایهگذاری قصد استفاده از طلای خریداری شده دارید باید به سراغ طلای دست دوم بروید این نوع طلا نیز از نقدشوندگی بالا و هزینه خرید پایین برخوردار است.
چالش ها و ریسک های پنهان
طلای آبشده و طلای دست دوم هر دو جزو گزینه های محبوب جهت سرمایهگذاری محسوب می شوند، اما هر یک از آنها با ریسک های مخصوص به خود همراه هستند که آشنایی با آنها می تواند در تصمیم گیری شما تاثیرگذار باشد.
ریسک عیار و تقلب در طلای دست دوم
یکی از نگرانی هایی که خریداران طلای دست دوم با آن روبرو هستند واقعی بودن عیار طلا و اصالت آن می باشد. معمولا اکثر طلا فروشان مصنوعات اصل را به فروش می رسانند، اما اگر از فروشنده ناشناس خرید خود را انجام دهید ممکن است ریسک تقلبی بودن برای شما افزایش پیدا کند.
خرید از فروشنده نامعتبر ممکن است همراه با موارد زیر باشد:
- پایین بودن عیار واقعی طلا در مقابل عیار اعلام شده
- دستکاری کد عیار حک شده روی طلا
- ارائه فاکتور نامعتبر
- به کار گرفتن قطعات غیراستاندارد و فلزات شبیه طلا
به همین دلیل در زمان خرید طلای دست دوم حتماً از فروشنده خود فاکتور رسمی معتبر دریافت کنید و اگر ارزش معامله شما بالا است حتماً از او بخواهید که عیار سنجی را برای شما انجام دهد تا ریسک خرید کالای تقلبی و حداقل برسد.
ریسک حباب قیمت و هزینه های پنهان طلای آبشده
طلای آبشده نیز جزو طلا های بدون ریسک محسوب نمی شود. درست است که این نوع طلا اجرت ساخت نداشته و قیمتی نزدیک به ارزش ذاتی طلا دارد اما گاهی اوقات ممکن است که خریدار مبلغی بالاتر از ارزش ذاتی طلا را به فروشنده پرداخت کند. مثلاً ممکن است فروشنده در ازای آن قطعه طلای آبشده کارمزد غیرمتعارفی را در نظر بگیرد و با دریافت سود بالا اختلاف بین قیمت ذاتی و قیمت بازار آن را افزایش دهد که حباب قیمتی ایجاد می کند.
برخی از افراد نیز طلای آبشده را با هزینه های کارمزد بالا و عیارسنجی خریداری می کنند، به صورتی که اختلاف بین قیمت خرید و فروش آن افزایش می یابد. در این مواقع بازده سرمایهگذاری این افراد کاهش می یابد. از این رو در زمان خرید طلای آبشده قیمت پیشنهادی را با قیمت روز طلا مقایسه کنید و حتماً طلای خود را از فروشنده معتبر که طلای آبشده را همراه با فاکتور معتبر و کد ریگیری به شما ارائه می دهد خریداری کنید.
سوالات متداول
آیا طلای دست دوم آبشده، طلای آبشده محسوب می شود؟
بله. هر طلای دست دومی که ذوب شده و بعد در تصفیه عیار سنجی شود، طلای آبشده محسوب می شود.
برای سرمایهگذاری بلندمدت، کدام گزینه مناسبتر است؟
طلای آبشده بخاطر داشتن ارزشی نزدیک به ارزش ذاتی طلا، نداشتن اجرت ساخت و مشخص بودن عیار گزینه مناسب برای سرمایهگذاری های بلند مدت محسوب می شود.
مالیات طلای آبشده بیشتر است یا دست دوم؟
طبق قوانین جاری کشور، با توجه به نوع معامله و مقررات زمان خرید، مالیات بر ارزش افزوده مشخص می شود. پس قبل از خرید خود حتماً جزئیات مالیات را از فروشنده جویا شوید.
