نویسنده: محمد هنرمند 
از ارزشمندترین فلزات موجود در جهان، طلا است که از گذشته تا به حال ابزاری جهت حفظ سرمایه محسوب شده و دارایی ارزشمندی می باشد. باید بدانید که هنگام خرید یا فروش طلا فقط به ظاهر و وزن آن نباید توجه کنید، یکی از مهمترین معیار های تعیین ارزش طلا عیار طلا است که مشخص کننده مقدار خلوص طلا و مقدار طلای واقعی است که در یک قطعه وجود دارد.
اکثر افراد هنگام خرید طلا و جواهر با اصطلاحاتی چون طلای ۱۸ عیار و طلای ۲۴ عیار روبرو می شوند اما از تفاوتی که بین این دو وجود دارد و مفهوم طلای خالص اطلاعی ندارند و دلیل آنکه در ساخت زیورآلات از آلیاژ طلا استفاده می کنند را نمی دانند. خریداران با دانستن عیار و درصد خلوص طلا می توانند انتخاب دقیقتری داشته باشند و ارزش واقعی محصولی که خریداری می کنند را بهتر متوجه شوند.
در این مقاله ما بررسی می کنیم که عیار طلا چیست؟ چگونه محاسبه می گردد و انواع عیار با یکدیگر چه تفاوتی دارند؟ و اینکه ارزش نهایی طلا طبق عواملی چون وزن طلا، قیمت طلا، اجرت ساخت، قیمت اونس طلا و حباب قیمتی مشخص می شود.
دلیل درک عیار طلا برای سرمایهگذاری
آشنایی با عیار طلا جز مهمترین عواملی است که در بازار طلا روی تصمیم گیری سرمایهگذاران اثر می گذارد. زیرا عیار نشان دهنده مقدار طلای خالص در یک قطعه طلا است، به صورتی که مستقیماً ارزش آن را مشخص می کند. اگر سرمایهگذاران تفاوت بین طلای ۱۸ عیار، طلای ۲۴ عیار و دیگر انواع طلا را بدانند راحتتر می توانند ارزش واقعی دارایی خود را مشخص کنند.
تنها نباید به وزن طلا هنگام معامله طلا توجه کرد، میزان درصد خلوص، شرایط بازار، قیمت جهانی طلا و اونس طلا نیز جز مواردی هستند که برای ارزش طلا اثر می گذارند. اگر شما طلایی با عیار مناسب را انتخاب کنید می توانید از پرداخت هرگونه هزینه اضافه جلوگیری کرده و ریسک سرمایهگذاری خود را کمتر کنید. همچنین با دانستن عیار می توانید تفاوت بین طلای واقعی و محصولاتی که کیفیت کمی دارند را بدانید. هنگام خرید طلا باید با مفاهیمی چون حباب قیمت، اجرت ساخت و ارزش ذاتی طلا نیز آشنا باشید تا بتوانید تصمیم دقیقتری بگیرید و از ضرر های احتمالی پیشگیری کنید.
عیار طلا
عیار طلا به معیار سنجش مقدار خلوص طلا و مقدار طلای خالصی که در یک قطعه وجود دارد گفته می شود. طلای خالص طلای بسیار نرم و انعطاف پذیر است، به همین دلیل برای اینکه مقدار مقاومت و دوام آن بیشتر شود در ساخت زیورآلات از فلزاتی چون مس، نقره و پالادیوم نیز همراه آن استفاده می کنند، یعنی آلیاژ طلا را به وجود میآورند. مقدار طلایی که در ترکیب طلا همراه با دیگر فلزات چون مس، نقره و پالادیوم وجود دارد، همان عیار طلا می باشد.
عیار طلا را با توجه به مقیاس ۲۴ واحدی مشخص می کنند، به این معنا که طلای ۲۴ عیار بیشترین میزان خلوص را دارد، در صورتی که طلای ۱۸ عیار یعنی ۱۸ بخش از آن ۲۴ قسمت طلای خالص و مابقی ( ۶ بخش ) دیگر فلزات است. پس طلای ۲۴ عیار بیشترین میزان خلوص را دارد اما چون نرم است برای ساخت زیورآلات مناسب نیست، به همین منظور آن را با دیگر فلزات ترکیب می کنند و طلای ۱۸ عیار را به وجود میآورند تا از آن برای ساخت زیورآلات طلا و جواهر استفاده نمایند.
استفاده کردن از عیار برای مشخص نمودن مقدار خلوص طلا به دوران باستان باز می گردد و از سابقه طولانی برخوردار است. هنگامی که تجارت طلا گسترش پیدا کرد به معیاری برای مشخص کردن کیفیت و ارزش طلا نیاز داشتند، به همین منظور سیستم ۲۴ عیار به تدریج جزو استاندارد های رایج جهانی شد و این روز ها در بسیاری از کشورها برای قیمت گذاری و تشخیص دادن کیفیت طلا از آن استفاده می کنند. این روز ها برای خرید زیورآلات و انجام سرمایهگذاری باید با عیار آشنا باشید. ارزش گذاری طلا با توجه به عیار آن، وزن طلایی که دارد و قیمت روز طلا مشخص می گردد، به همین منظور خریداران هنگام آشنایی با این مفهوم نمی توانند انتخاب مطمئنتری داشته باشند و محصولات غیر واقعی یا دارای حباب قیمتی را خریداری نکنند.
عیار و خلوص
عیار و خلوص کاملاً با یکدیگر متفاوت هستند. عیار را با واحد قیراط نشان می دهند و بیان کننده این است که از ۲۴ قسمت چند قسمت آن را طلای خالص تشکیل داده است، مثلاً در طلای ۱۸ عیار ۱۸ قسمت از ۲۴ قسمت را طلای خالص تشکیل داده است که حدود ۷۵ درصد می شود.
روش دیگری نیز وجود دارد که مقدار خلوص طلا را با سیستم هزارم و عددی سه رقمی نشان می دهند، در این روش برای طلای ۲۴ عیار از عدد ۹۹۹ یا ۹۹۹.۹ استفاده می کنند که خلوص ۹۹.۹ درصدی را بیان می کند. با وجود این استاندارد خریداران می توانند خیلی راحتتر درصد خلوص طلا را بررسی کنند.
انواع عیار های رایج طلا
عیار های مختلف مقدار طلا خالصی که در قطعه وجود دارد را نشان می دهند و هرچه این عیار بالاتر باشد درصد طلای موجود در آن قطعه بیشتر است. در بازار جهانی و در کشور ما عیار طلا را با دو روش قیراط و عدد هزارم نشان می دهند، مثلاً ۷۵۰ یعنی ۷۵ درصد از آن قطعه طلا را طلای خالص تشکیل داده است و معادل طلای ۱۸ عیار می باشد.
با توجه به هدف خریدی که دارید می توانید عیار مناسب را انتخاب کنید، مثلاً اگر هدف شما ساخت زیورآلات است باید به سراغ عیار هایی بروید که مقاومت بالاتری را فراهم می کنند، در صورتی که برای حفظ ارزش سرمایه هرچه عیار بالاتر باشد ارزش سرمایه شما نیز بیشتر است. انواع عیار طلا عبارتند از:
۲۴ عیار (۹۹۹) – طلای خالص
بالاترین میزان خلوص طلا، طلای ۲۴ عیار است که با عدد ۹۹۹ یا ۹۹۹.۹ نشان داده می شود و حدود ۹۹.۹ درصد طلای خالص است. طلای ۲۴ عیار انعطاف پذیر است، به همین دلیل برای ساخت زیورآلات مناسب نیست و خیلی راحت دچار تغییر شکل شده و بر روی آن خط و خش ایجاد می گردد به همین دلیل تنها در ساخت شمش طلا و سکه ها به کار گرفته می شود، هرچی خلوص طلا بیشتر باشد ارزش گذاری آن طبق اونس طلا و قیمت طلا نیز دقیقتر می باشد.
۱۸ عیار (۷۵۰) – محبوبترین عیار در جهان
طلای ۱۸ عیار یا عیار ۷۵۰ جزو رایجترین نوع های طلا در داخل بازار می باشد. این نوع طلا دارای ۷۵ درصد طلای خالص است و ۲۵ درصد آن را دیگر فلزات تشکیل دادهاند. با وجود این ترکیب می توان در کنار حفظ ارزش سرمایه از مقاومت و دوام بیشتری نیز برای زیورآلات بهرهمند شد.
طلای ۱۸ عیار دارای تعادل مناسب میان خلوص، زیبایی و استحکام است، به همین دلیل مورد توجه تولید کنندگان و خریداران طلا و جواهر می باشد. اکثر مصنوعات طلایی که در داخل کشور ما عرضه می شوند با عیار ۱۸ هستند و هنگام خرید باید در کنار عیار، وزن طلا و اجرت ساخت آن را هم مورد توجه قرار داد.
۱۴ عیار (۵۸۵) و کاربرد های آن
طلای ۱۴ عیار دارای خلوص ۵۸.۵ درصد است که با عدد ۵۸۵ آن را نشان می دهند. مابقی درصد آن را دیگر فلزات تشکیل دادهاند که باعث بیشتر شدن مقاومت طلا و کم شدن قیمت نهایی آن می گردد. این نوع طلا معمولاً در کشور های آمریکا و کشور های اروپایی محبوبیت دارد زیرا از دوام بالاتری برخوردار بوده و برای استفاده روزمره گزینه مناسبی است. طلای ۲۴ عیار ارزش ذاتی کمتر از طلای ۱۸ عیار و ۲۴ عیار دارد.
سایر عیار ها
در کنار عیار های رایجی که بیان کردیم طلا ممکن است در عیار های پایینتر چون عیار ۹ تولید گردد، عیار ۹ دارای خلوص ۳۷ و نیم درصدی است و با عدد ۳۷۵ آن را نشان می دهند. این طلا از قیمت پایینتر و مقاومت بالاتری برخوردار است و میزان طلای موجود در آن کم است، به همین دلیل در یک سری از بازار ها برای ساخت زیورآلات از آن استفاده می کنند.
در کل شما با شناختن تفاوت میان عیار های مختلف می توانید در زمان خرید طلا در کنار ظاهر طلا، مقدار خلوص آن را نیز مورد توجه قرار دهید و انتخاب درستتری با توجه به هدفی که دارید داشته باشید.
فرمول محاسبه قیمت طلا با توجه به عیار
عیار مهمترین عاملی است که ارزش طلا را مشخص می کند، زیرا مقدار خلوص طلا را در یک قطعه نشان می دهد بنابراین هرچه عیار آن قطعه بالاتر باشد مقدار طلای واقعی آن نیز بیشتر است و از ارزش ذاتی بیشتری برخوردار می باشد. ارزش قطعه طلای ۲۴ عیار نسبت به دیگر عیار های طلا بالاتر می باشد.
برای محاسبه کردن ارزش پایه طلا ابتدا باید مقدار طلای خالصی که در یک محصول وجود دارد را مشخص کنیم. برای این کار از فرمول زیر استفاده می شود:
ارزش طلای خالص = وزن طلا × ( عیار ÷ ۲۴ ) × قیمت هر گرم طلای ۲۴ عیار
در سیستم هزارارم نیز از فرمول زیر استفاده میشود:
مقدار طلای خالص = وزن طلا × ( عدد عیار ÷ ۱۰۰۰ )
برای اینکه محاسبه را انجام بدهید اول وزن طلا را بر اساس گرم مشخص کنید، سپس مقدار خلوص طلا را با توجه به عیار بدست آوردید. وزن محصول را در درصد خلوص ضرب کرده و بعد مقدار طلای خالص به دست آمده را در قیمت روز طلا ضرب کنید. مصنوعات طلا همراه با هزینه هایی چون اجرت ساخت، سود فروشنده و مالیات هستند که باید به این قیمت نهایی اضافه شود.
مثال:
وزن گوشواره طلای ۱۸ عیار = ۱۰ گرم
مقدار طلای خالص گوشواره :
۱۰ × ۰.۷۵ = ۷.۵ گرم طلای خالص
بعد برای تعیین ارزش پایه، این ۷.۵ گرم در قیمت روز هر گرم طلای خالص ضرب می گردد و در اخر اجرت ساخت، مالیات و سود فروشنده نیز به آن اضافه می شود.
دلیل تفاوت قیمت طلای ۱۸ عیار با طلای ۲۴ عیار
طلای ۱۸ عیار با طلای ۲۴ عیار در مقدار خلوص طلا با همدیگر متفاوت هستند. طلای ۲۴ عیار دارای خلوص ۹۹.۹ درصدی است اما طلای ۱۸ عیار خلوص ۷۵ درصدی دارد و مابقی آن را فلزات دیگر تشکیل داده است. به همین دلیل اگر دو قطعه طلا وزن برابر باشند اما عیار آنها متفاوت باشد طلایی که میزان عیار بالاتری دارد از ارزش ذاتی بیشتری برخوردار است. در بازار طلا و جواهر همیشه بالا بودن عیار نشانه انتخاب بهتر نیست زیرا برای خرید زیورآلات باید طلایی که استحکام بیشتری دارد را خریداری کنید. هنگام مقایسه قیمت ها باید در کنار قیمت طلا به قیمت اونس طلا، نوسانات بازار و حباب قیمتی نیز توجه کنید زیرا قیمت نهایی محصولات را تحت تاثیر قرار می دهند.
روش های تشخیص عیار طلا
یکی از مراحل مهم خرید طلا تشخیص میزان عیار آن است زیرا ارزش قطعه طلا را نشان می دهد. اگرچه ظاهر طلا بیان کننده کیفیت آن است، اما خلوص طلا را باید با روش های تخصصی مشخص کنیم. روش های مختلفی برای تست و تشخیص طلا وجود دارد از جمله:
تشخیص عیار با حکاکی روی قطعه
از سادهترین روش های تشخیص عیار طلا بررسی علامت یا عدد حک شده روی قطعه است، زیرا تولید کنندگان عیار طلا را به صورت عددی بر روی قطعه تولید شده درج می کنند. مثلاً عدد ۷۵۰ عیار ۱۸، عدد ۹۹۹ عیار ۲۴ و ۵۸۵ نشان دهنده عیار ۱۴ می باشد. معمولا این علامت ها را برای قسمت هایی که کمتر در دید هستند حک می کنند، مثلا در قسمت قفل زنجیر ها یا پشت انگشتر ها یا زیر دستبند ها. با این حال این حکاکی به تنهایی نمی تواند اصالت طلا را تضمین کند زیرا امکان جعل آنها نیز وجود دارد.
تست اسید و سنگ محک ( توسط افراد حرفه ای )
یکی از روش های قدیمی و رایج بررسی میزان عیار طلا استفاده از تست اسید و سنگ محک است که وسیله کارشناسان و طلافروشان صورت می گیرد. برای انجام این کار در ابتدا با استفاده از قطعه طلا خطی را برای سنگ محک می کشند و سپس با استفاده از اسید های مخصوص واکنش آن خط را بررسی می کنند. مقدار تغییر رنگ و واکنشی که خط هنگام تماس با اسید از خود نشان می دهد نشان دهنده مقدار تقریبی عیار قطعه طلا است. استفاده از این روش هزینه کمی دارد اما به مهارت و تجربه نیاز دارد.
استفاده از دستگاه های پیشرفته سنجش عیار
این روز ها مراکز تخصصی برای بیشتر شدن دقت عیارسنجی و مشخص شدن عیار طلا از دستگاه های دیجیتال و آزمایشگاهی استفاده می کنند. این دستگاه ها به قطعه طلا آسیب وارد نکرده و خیلی راحت باعث مشخص شدن ترکیبات فلزی در آن قطعه طلا می گردند.
برخی از این تجهیزات دارای فناوری چون آنالیز اشعه ایکس هستند که می تواند درصد فلزات مختلف را در قطعه طلا اندازهگیری و مشخص کند. از این روش برای ارزیابی کردن جواهرات گران قیمت و معاملات حرفهای استفاده می کنند.
استاندارد ها و قوانین مربوط به عیار طلا
یکی از مهمترین معیار هایی که برای مشخص شدن ارزش و اصالت مصنوعات طلا در کشور ما مورد استفاده قرار می گیرد عیار طلا است که دارای استاندارد ها و قوانین مشخصی در تولید و عرضه طلا است و مانع از تقلب می گردد. شما با دانستن این استاندارد ها می توانید در زمان خرید طلا و جواهر، اطمینان لازم را نسبت به صحت اطلاعات درج شده روی محصول و فاکتور بدست آوردید.
اکثر مصنوعات طلا در داخل کشور ما با عیار ۷۵۰ یا ۱۸ عیار تولید می شوند. این استاندارد بین خلوص، مقاومت و قابلیت ساخت تعادل ایجاد کرده است. هر طلایی که تولید می شود باید دارای عیار حک شده باشد و اطلاعات تولید شده بر روی آن درج گردد تا امکان پیگیری و بررسی اصالت آن قطعه طلا وجود داشته باشد.
اکثر طلا ها معمولاً دارای عدد درج شدهای هستند که مقدار خلوص را نشان می دهد مثلاً عدد ۷۵۰ نشان دهنده خلوص ۷۵ درصدی و طلای ۱۸ عیار است. با وجود این علامت خریدار می تواند مقدار درصد خلوص محصول را به دست آورد. اما فقط مشاهده این عدد حک شده کافی نیست بلکه باید خریدار همراه با خرید خود اقدام به بررسی فاکتور معتبر و تاییدیه اصالت محصول نیز بکند.
فاکتور طلا یکی از اسناد مهمی است که در زمان خرید طلا باید دریافت شود و دارای اطلاعاتی در مورد وزن طلا، عیار آن، اجرت ساخت و قیمت روز طلا است و مشخصات کامل فروشنده نیز در آن درج گردیده است. هنگامی که طلایی دارای فاکتور معتبر است در زمان فروش مجدد نیز مشکلی را ایجاد نمی کند.
باید بدانید که قیمت نهایی طلایی که خریداری می شود در کنار ارزش ذاتی که دارد همراه با اجرت ساخت، سود فروشنده و مالیات است.
سوالات متداول
آیا عیار بالاتر همیشه بهتر است؟
خیر، هرچه عیار بالاتر باشد مقدار خلوص طلا نیز بیشتر است اما این همیشه یک انتخاب درست نیست زیرا طلای ۱۸ عیار برای ساخت زیورآلات گزینه مناسبتری است، چون مقاومت بالاتری دارد.
منظور از عیار ۷۵۰ و ۹۹۹ روی طلا چیست؟
عدد ۷۵۰ یعنی ۷۵ درصد از آن قطعه طلا را طلای خالص تشکیل داده و معادل طلای ۱۸ عیار است و عدد ۹۹۹ یعنی ۹۹.۹ درصد قطعه طلا را طلای خالص تشکیل می دهد و معادل طلای ۲۴ عیار می باشد.
آیا طلای ۲۴ عیار برای ساخت زیورآلات مناسب است؟
خیر، این نوع طلا نرم بوده و خیلی راحت روی آن خط می افتد و دچار تغییر شکل می شود.
چرا برخی طلا ها رنگ آنها با عیارشان متفاوت است؟
به دلیل ترکیب فلزات دیگر با طلا این تفاوت رنگ ایجاد می شود. اگر مس با طلا ترکیب شود رنگ رزگلد بدست می آید و ترکیب طلا با پالادیوم باعث تولید طلای سفید می شود.
یک دیدگاه در “عیار طلا چیست؟”